Η Μετανάστευση ως Φυσικό Ένστικτο
Σας προσκαλούμε αυτή την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου στην έκθεση FLYWAYS, μια έκθεση για την Κίνηση, την Επιβίωση και την Ένταξη, αναδεικνύοντας τις κοινές διαδρομές ανθρώπων και μεταναστευτικών πουλιών.
Η μετανάστευση είναι φυσική. Είναι η κίνηση προς μια καλύτερη ζωή, καλύτερες συνθήκες και περισσότερες ευκαιρίες. Σε όλο τον πλανήτη, η μετανάστευση αποτελεί διαχρονικά απάντηση σε περιβαλλοντικές πιέσεις, όπως οι εποχικές αλλαγές, τα εχθρικά κλίματα και η έλλειψη πόρων. Είναι ένας θεμελιώδης μηχανισμός της ζωής.
Τα αποδημητικά πουλιά αποτελούν το κατεξοχήν παράδειγμα αυτού του ενστίκτου. Κάθε χρόνο πραγματοποιούν εντυπωσιακά εποχικά ταξίδια ανάμεσα στους βόρειους τόπους αναπαραγωγής και τις θερμότερες περιοχές διαχείμασης. Οδηγούμενα από τη διαθεσιμότητα τροφής, τις μεγαλύτερες καλοκαιρινές ημέρες για την ανατροφή των νεοσσών και τις μεταβολές της θερμοκρασίας, προσανατολίζονται χρησιμοποιώντας σημεία του τοπίου, τον ήλιο, τα άστρα και το μαγνητικό πεδίο της Γης. Κατά τη διάρκεια αυτών των διαδρομών, αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους: απώλεια βιοτόπων, κλιματική αλλαγή, συγκρούσεις, θηρευτές και ανθρώπινες απειλές, όπως η παράνομη θήρα. Πολλά δεν επιβιώνουν από το πρώτο τους ταξίδι.
Ωστόσο, ενώ η μετανάστευση θεωρείται φυσική στον ζωικό κόσμο, η ανθρώπινη μετανάστευση έχει σταδιακά απομακρυνθεί από αυτή την αντίληψη. Παρότι οι αιτίες είναι παρόμοιες (η πρόσβαση σε πόρους, οι ευκαιρίες και η διαφυγή από απειλητικές για τη ζωή συνθήκες) η ανθρώπινη μετανάστευση έχει γίνει περίπλοκη, επικίνδυνη και συχνά αδύνατη. Το διεθνές προσφυγικό δίκαιο, ο τρόπος κάλυψης από τα μέσα ενημέρωσης και οι βαθιά ριζωμένες φυλετικοποιημένες αντιλήψεις για τους νεοεισερχόμενους στις κοινωνίες έχουν συνδέσει τη μετανάστευση με την εγκληματικότητα, την απειλή, τον ανταγωνισμό και την οίκτο, αφαιρώντας της τη φυσικότητά της.
Η έκθεση αυτή επιδιώκει να αναδείξει τις κοινές βάσεις ανάμεσα στην ανθρώπινη και τη ζωική μετανάστευση, μέσα από μια συνειδητά ουδέτερη οπτική. Παρουσιάζοντας τη μετανάστευση ως ένα θεμελιώδες ένστικτο και όχι ως πολιτικό πρόβλημα, απομακρύνεται από απλουστευτικά σχήματα θυματοποίησης ή απειλής και προσκαλεί το κοινό να επανεξετάσει το ζήτημα πέρα από διχαστικές αφηγήσεις.
Η εγκατάσταση αναπτύσσεται σε τρεις διασυνδεδεμένους χώρους, δημιουργώντας μια ενιαία εμπειρία. Ο κεντρικός χώρος λειτουργεί ως ηχητικό περιβάλλον, με προβολή αποδημητικών πουλιών στην οροφή και δύο αλληλένδετους χάρτες που απεικονίζουν μεταναστευτικές διαδρομές - μία ανθρώπινη και μία ζωική. Το ηχητικό τοπίο αντλεί από κυρίαρχες αφηγήσεις για τη μετανάστευση,Το ηχητικό τοπίο αντανακλά τις κυρίαρχες αφηγήσεις γύρω από τη μετανάστευση, όπως διαμορφώνονται από τα μέσα και τον πολιτικό λόγο, οι οποίες σταδιακά υπερκαλύπτουν τον φυσικό ήχο του κελαηδίσματος των πουλιών, που σβήνει στο βάθος. Αυτή η ένταση αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο οι βιωμένες φωνές των μεταναστών συχνά επισκιάζονται.
Στους παρακείμενους χώρους παρουσιάζονται επτά πορτρέτα μεταναστευτικών πουλιών και επτά πορτρέτα μεταναστών, με κάθε ζεύγος να συνδέεται. Κάθε πορτρέτο συνοδεύεται από μια ιστορία - ανθρώπινη ή ζωική - που περιγράφει τα κίνητρα, τις συνθήκες και τις προκλήσεις που διαμόρφωσαν το ταξίδι τους. Μαζί, αυτές οι αφηγήσεις αναδεικνύουν τη μετανάστευση ως μια κοινή συνθήκη ζωής, κίνησης και ανθεκτικότητας.
Τίτλος Έκθεσης: “FLYWAYS”
Διεύθυνση: Plex, 1ος όροφος, Κεραμεικού 28, Αθήνα
Ημερομηνία: Πέμπτη 22.01.26 από τις 16:00
Οργάνωση: Δήμητρα Φάκα, Θεανώ Γιαννέζη, Lea Bahne, Πάνος Τσαμουράς
Με την υποστήριξη του Echo Academy & της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Είσοδος ελεύθερη
